The Flow Of Culture And Life: Văn Hóa Chợ Nổi, Nét Đặc Trưng Của Miền Sông Nước

        Mạng lưới sông ngòi dày đặc là một nét đặc trưng của vùng ĐBSCL. Trên những dòng sông lớn nhỏ, bóng dáng những chiếc ghe xuồng đầy ấp nông sản đêm ngày ngược xuôi theo dòng nước là một hình ảnh rất đỗi quen thuộc với người dân miền Tây. Đặc biệt, cũng trên chính những dòng sông này đã hình thành nên những khu chợ mà người mua kẻ bán đều lênh đênh trên sóng nước và đấy được gọi là chợ nổi. Nổi tiếng trên dòng sông Hậu phải kể đến chợ nổi Long Xuyên (An Giang), chợ nổi Cái Răng (Cần Thơ), chợ nổi Ngã Bảy (Hậu Giang) và chợ nổi Ngã Năm (Sóc Trăng),… Trong đó, Cái Răng  là chợ nổi có quy mô lớn và hoạt động sầm uất nhất ngày nay.

        Chợ nổi thường được họp trên những khúc sông tương đối rộng để thuận tiện cho việc neo đậu và buôn bán. Đặc biệt hơn, có chợ còn họp ngay những ngã sông, nơi giao nhau của các tuyến giao thông thủy liên tỉnh và cũng chính nét đặc biệt này đã làm rạng danh những cái tên chợ nổi Ngã Năm, Ngã Bảy.

 

       Trên những khúc họp chợ, có đủ loại xuồng, ghe, tắc ráng,… với nhiều kích cỡ lớn nhỏ khác nhau. Vào thời hoàng kim, lượng ghe xuồng hội tụ về đậu kín cả một khúc sông dài. Thông thường, chợ nổi họp từ giữa khuya, rôm rả từ 3, 4 giờ sáng và đến khoảng 7, 8 giờ thì bắt đầu vãn. Khoảng thời gian đẹp nhất để tham quan chợ nổi là từ 5 đến 6 giờ sáng. Khi ấy, vẫn còn cái se se lạnh của giọt sương mai và ánh bình minh thì bắt đầu ló dạng. Một khung cảnh đã làm say đắm biết bao người từng đặt chân đến nơi đây.

        Nét đặc trưng trong văn hóa chợ nổi là cách chào hàng, nơi đây tiếng rao hàng rôm rả được thay bằng cây bẹo hàng độc đáo. Người bán sẽ treo những món hàng mình bán lên cây bẹo ở mũi ghe. Người mua sẽ nhìn vào cây bẹo để đến với ghe có mặt hàng mình muốn mua. Do đó, dù đông đúc đến mấy cũng không ồn ào, chen lấn.

 

Ngày xưa, mặt hàng chủ yếu được bán trên chợ nổi là trái cây và rau củ, nào là dưa hấu, sầu riêng, xoài, mít, khóm, nào là bí đỏ, bí xanh, rau muống, củ dền,… Đa phần đều là những sản vật địa phương hay cũng có khi là được thu mua từ các tỉnh lân cận. Đặc biệt, khi thấy chiếc ghe bẹo tấm lá lợp nhà đây có nghĩa là người chủ đang muốn bán chiếc ghe ấy và người dân nơi đây gọi đó là “bẹo lá bán ghe”. Ngoài ra, khi đến với chợ nổi, chúng ta không thể bỏ qua những ghe hàng nghi ngút khói để thưởng thức những món ăn mộc mạc mà đậm đà hương vị quê hương. Được ngồi trên chiếc ghe nhấp nhô theo từng con sóng và thưởng thức tô bún riêu, tô cháo lòng cùng ly sữa đậu nành thơm ngon đã tạo nên sự thú vị thu hút du khách gần xa.