The Flow Of Culture And Life: Những Câu Chuyện Li Kỳ Trên Sông Hậu

         Mùa nước nổi năm 2021 vừa qua, chúng tôi được dịp tham quan và khảo sát dọc tuyến sông Hậu xuôi dòng từ thượng nguồn phía huyện An Phú, tỉnh An Giang kéo dài đến vùng Long Phú, tỉnh Sóc Trăng. Không chỉ được chiêm ngưỡng cảnh quan sông nước mênh mông, ngắm nhìn tàu thuyền tấp nập, những làng bè nổi và những người dân đang mưu sinh bằng nghề đánh bắt cá. Chúng tôi được dịp trò chuyện với rất nhiều bậc tiền bối đã sống và gắn bó cuộc đời mình với sông nước. Bên cạnh những điểm thú vị về các cách đánh bắt cá của người dân các vùng khác nhau, cách họ yêu quý và dành tình cảm đặc biệt cho dòng sông ra thì chúng tôi còn may mắn khi được ngồi nghe kể lại những câu chuyện kỳ bí, hết sức thú vị.

            Gây ấn tượng đâu tiên với chúng tôi là câu chuyện của chú Hai Đức, người giữ miếu Bà chúa xứ tại Long Phú, Sóc Trăng khi từng nhiều lần rũ “Ông Nược” đua cùng ghe đánh cá của mình. “Ông Nược” (hay còn gọi là cá Nược, cá Heo Sông) là một loài cá heo nước ngọt, sinh sống trên dòng sông Mê Kong, sống nhiều ở phía Bắc Campuchia và khu vực sông lớn ở Việt Nam. Tuy nhiên, từ năm 2004 loài cá Heo Sông này đã được cho vào sách đỏ các loài có nguy cơ tuyệt chủng và cần được bảo tồn. Theo lời kể từ chú Hai, cứ mỗi độ trời khuya khi giăng lưới đánh cá, thấy nhàm chán thì chú liền gọi vang “Ông Nược đua, Ông Nược đua” khoảng vài lần là đã nghe tiếng hú, tiếng kêu đáp trả từ xa để bơi lại. Chú Hai nổ máy ghe, chạy đi đến đâu là cá kéo theo thành bày chạy theo đó. “Ổng hiểu tiếng mình nói hết trơn à, kêu một cái là chạy lại nổi lên cả bầy, thân thiện còn kêu lớn hơn tiếng mình khoảng hơn 30 phút rồi mới lặn đi”- dứt lời là Chú Hai cười to. Đây được xem như thú vui của những người làm nghề hạ bạc và là cánh cửa giao tiếp giữa con người với động vật. Từ tập tính thân thiện này, kèm theo nhiều giai thoại cứu người và mang lại sự bình an nên người dân ở nhiều khu vực đặc biệt là những người theo nghề đánh bắt cá luôn tôn sùng, kính trọng và thờ cúng.

           Chuyện tiếp đến là điềm báo về “cặp Ngỗng Trắng” nổi lên giữa dòng tại cồn Mỹ Phước được người dân thuật lại. Cách đây vài chục năm, khi mùa lũ hằng năm thường về rất cao nhưng không gây nhiều thiệt hại về của cải hay tài sản. Tuy nhiên vào dịp gần đến mùa nước lũ của năm nọ, người dân bỗng thấy giữa dòng sông lớn có nổi lên một hình tượng nhìn từ xa trong giống “cặp Ngỗng Trắng”, đồng thời một số hộ dân trên cồn cũng được báo mộng về nước lũ dân cao bất thường sắp diễn ra. Tiếng đồn vang xa, người dân nơi đây liền thực hiện gia cố nhà cửa, ruộng vườn kiêng cố hơn. Quả nhiên, sự việc diễn ra đúng như những gì đã được dự báo, nước năm đó rất cao, nước chảy siết, nhiều cơn sóng lớn đập vào bờ. Nhờ có sự linh ứng từ “cặp Ngỗng Trắng” đã giúp đỡ rất nhiều và giảm thiểu những mất mác cho người dân nơi đây nên câu chuyện này được người dân tôn thờ và truyền miệng qua nhiều thế hệ cho đến ngày nay.  

            Những câu lỳ kỳ trên sông Hậu vẫn còn rất nhiều và đến nay vẫn chưa có lời giải đáp cho các câu chuyện này. Đa số các câu chuyện đều mang tính huyền bí, linh thiêng nhưng luôn là những sự việc người dân được giúp đỡ và gần liền với cuộc sống hằng ngày của người dân nơi đây.