The Flow Of Culture And Life: Mùa Nước Nổi

       “Đã thành quy luật thì năm nào nước cũng về”- câu nói vui của nhiều người cao tuổi ở Miền Tây khi nói về “Mùa nước nổi”. Thật vậy,  cứ đến tháng 8 âm lịch hàng năm, con nước lớn từ thượng nguồn sông Mekong cũng bắt đầu đổ về trên 2 nhánh sông Tiền và sông Hậu, làm mực nước dâng cao đến hết tháng 11 âm lịch và người dân miền Tây thường gọi đây là mùa nước nổi. Không chỉ rửa mặn, bồi đắp cát, phù sa, mùa nước nổi còn mang đến nhiều sản vật từ thiên nhiên cho miền sông nước miền Tây. Mỗi khi con nước về, người dân lại nô nức chuẩn bị ghe, thuyền, ngư cụ đón mùa thu hoạch.

        Đã từ lâu người dân miền Tây nói chung đã học cách sống chung với mùa nước nổi, nên mỗi khi con nước về đều mang theo những vui – buồn lẫn lộn. Nói về thuận lợi, khi lượng nước lớn từ Thượng nguồn đổ vào cũng đồng nghĩa với việc một lượng phù sa lớn cũng hòa cùng dòng chảy bồi tựu cho vùng đất này. Để tận dụng lượng phù sa sông màu mỡ này, người nông dân trồng lúa bắt đầu mở cống dẫn nước vào ruộng để trữ phù sa cho vụ mùa tiếp theo. Chính nhờ lượng phù sa lớn mà cây trồng trở nên tươi tốt và năng suất hơn sau mùa nước nổi.

        Ngoài ra, con nước mang lại nhiều sản vật sông nước, đặc biệt là tôm, cá. Khi mùa nước nổi về, người dân đua nhau mua sắm “tay lưới” giăng cá trên sông, trên đồng. Nhiều loài cá có giá trị kinh tế cao như: cá trê, cá trắm đen, tôm sông, đặc biệt là cá linh – đặc sản mùa lũ. Bên cạnh đó, bà con ở  khu vực ở hạ nguồn lại nhộn nhịp, cùng nhau đi đánh bắt cá bông lau, bông sú. Những sản vật phong phú này đã mang lại nguồn kinh tế đáng kể. Để cải thiện thu nhập, một số nông dân đã đã tận dụng lợi thế mùa nước nổi để thực hiện mô hình sinh kế dẫn dụ và nuôi trữ cá đồng. 

        Nhắc đến sản vật mùa nước nổi không thể bỏ qua đặc sản bông điên điển. Một loại bông đặc trưng của miền Tây xưa, xưa nay chỉ trổ nhiều vào mùa nước tràn đồng. Bông điên điển nấu canh chua với cá linh non, tép xào điên điển,…

        Những nét đặc trưng này, mùa nước về còn giúp các địa phương phát triển các loại hình du lịch sinh thái của du khách trong và ngoài nước, với nhiều du khách và cả nhiếp ảnh gia, mùa nước nổi là cơ hội để họ trải nghiệm, tiếp cận, quan sát và tìm hiểu các giá trị văn hóa sông nước.

        Mùa nước nổi tạo điều kiện cho đất đai canh tác nông nghiệp vùng hạ lưu được “nghỉ ngơi”, rửa trôi các nguồn sâu bệnh cho cây trồng, cung cấp một lượng phù sa màu mỡ trở lại cho đất và cũng đem lại nguồn sinh kế nhất định cho bà con mỗi khi nước về.