Sản phẩm Ramsar – Tinh hoa bản địa

Đất ngập nước đang làm giàu cuộc sống con người thông qua việc cung cấp các dịch vụ hệ sinh thái – hoàn toàn miễn phí như thực phẩm, dược liệu, lọc nước, cung cấp nước… Cộng đồng, đặc biệt là nhóm yếu thế và dễ bị tổn thương, trải qua cuộc sống hàng ngày mà gần như không thể tách rời khỏi tài nguyên thiên nhiên đất ngập nước. Tuy nhiên, chỉ những dịch vụ hữu hình như cá, thực vật, nước mới được con người cảm nhận, trong khi nhiều dịch vụ khác như kiểm soát lũ lụt hay hấp thụ CO2, điều tiết vi khí hậu bị bỏ qua. Chình vì vậy, các giá trị thực sự của đất ngập nước vẫn bị đánh giá thấp hơn nhiều so với những lợi ích mà chúng mang lại.

Ramsar được hiểu là Khu đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế, được thành lập vào năm 1971 tại thành phố Ramsar của Iran. Hiện tại đã có 2.434 khu Ramsar trên thế giới được thành lập với hơn 172 quốc gia thành viên. Vườn Quốc gia U Minh Thượng được công nhận là khu Ramsar thứ 8 của Việt Nam và thứ 2.228 trên thế giới. Với diện tích vùng lõi là 8.038 ha và vùng đệm chiếm 14.192 ha, khu vực này là nhà của nhiều loài sinh vật gồm 203 loài côn trùng, 187 loài chim, 37 loài cá, 32 thú và 243 loài thực vật có mạch. Ngoài ra, U Minh Thượng có trữ lượng than bùn lớn khoảng 3.231,33 ha, độ dày từ 0,3 – 1,3m kết hợp với thảm thực vật phong phú đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc trữ lượng nước tự nhiên rất lớn vào mùa mưa giảm ngập cục bộ và rửa mặn vào mùa khô.

Mặc dù việc trở thành khu Ramsar đã và đang mang lại nhiều lợi ích trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học nhưng vẫn chưa cho thấy sự thay đổi tích cực đáng kể đối với sinh kế của địa phương. Đặc biệt, trong bối cảnh khí hậu thay đổi thất thường, xảy ra nhiều hạn hán hoặc lũ lụt và quy luật mưa – nắng diễn ra bất thường dẫn đến nhiều loại cây trồng của người dân địa phương đang “chết khát” trong mùa khô, trong khi một số khu vực đang phải chịu thiệt hại không thể phục hồi do mưa lớn và ngập lụt. Những khó khăn trên đã thúc đẩy những hành vi săn bắt động vật hoang dã trái phép của người dân địa phương.

Do đó, “Nhãn Ramsar” được phát triển với mong muốn cải thiện sinh kế hiện tại của địa phương chuyển sang mô hình sinh kế dựa vào hệ sinh thái, sản phẩm tạo ra với thương hiệu “nhãn Ramsar” mang ý nghĩa về sản phẩm sạch, thân thiện với môi trường và tính chất đặc trưng bản địa. Nhu cầu tiêu thụ sản phẩm an toàn ngày càng tăng, điều này làm cũng làm tăng giá trị của sản phẩm nhãn Ramsar, tạo thêm thu nhập cho người dân địa phương, thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm áp lực lên công tác bảo tồn và nâng cao nhận thức của cộng đồng về giá trị thực sự của Ramsar.

Thời gian

08 – 12 giờ, ngày 18 tháng 12 năm 2021

Hình thức

Trực tiếp và trực tuyến qua Zoom

thông tin diễn giả

dương văn ni
Chủ tịch Quỹ hỗ trợ Nghiên cứu và Bảo tồn ĐBSCL

Ông cũng là người sáng lập mạng lưới các Trường đại học vùng đất ngập nước lưu vực sông Mekong. Ông có nhiều năm nghiên cứu về lĩnh vực bảo tồn, đặc biệt tại Vườn Quốc Gia U Minh Thượng.

nguyễn thanh giao
Phó trưởng Bộ môn Quản lí Môi trường, Khoa MT & TNTN, Đại học Cần Thơ

Có nhiều năm hoạt động trong công tác đào tạo về lĩnh vực tài nguyên môi trường, Giao tiên phong trong đổi mới sáng tạo trong giáo dục, liên kết nhiều đơn vị cũng như ứng dụng nhiều giải pháp trải nghiệm thực tế.

Nguyễn Thị Kim Thoa
Giám đốc điều hành Công ty cổ phần ABAVINA

Thoa là một trong những doanh nhân tham gia ứng cử đại biểu Quốc hội 2021. Cùng với nhiều năm công tác tại một số dự án nâng cao chất lượng cuộc sống của cộng đồng, bà đã thành lập Abavina là doanh nghiệp tiên phong ở Việt Nam xây dựng và phát triển mô hình kinh doanh cộng đồng nông nghiệp dựa vào nguồn tài nguyên bản địa, với mong muốn giúp nhiều bà con vượt khó làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.

Nhan Minh Trí
Trưởng phòng thí nghiệm Nghiên cứu và Phát triển sản phẩm mới, Bộ môn Công nghệ thực phẩm, Khoa Nông nghiệp, Trường Đại học Cần Thơ

Ông có nhiều năm nghiên cứu công nghệ sau thu hoạch và quy trình công nghệ chế biến thực phẩm từ các nông sản ở ĐBSCL. Đặc biệt, nghiên cứu đa dạng sản phẩm và chế biến sản phẩm có giá trị gia tăng cho thực phẩm chứa các hợp chất có hoạt tính sinh học và dinh dưỡng cao hỗ trợ cho sức khỏe người tiêu dùng.

Nguyễn Phong Vân
Giám đốc Công ty TNHH Thảo Điền Phú Mỹ

Ông là nguyên giám đốc Khu bảo tồn Loài – Sinh cảnh Phú Mỹ & Trung tâm Quan trắc tỉnh Kiên Giang. Hoài bảo cống hiến cho quê nhà, phát triển sinh kế cộng đồng từ những thứ đơn giản nhất, thúc đẩy ông phát triển nhiều mặt hàng từ nguyên liệu “cỏ” vốn là “đồ bỏ” ở địa phương vừa mang lại nguồn thu nhập cho người dân vùng đệm khu bảo tồn vừa hỗ trợ bảo vệ tài nguyên và đa dạng sinh học.

Trương Bé Diễm
Cán bộ du lịch sinh thái của Vườn Quốc gia U Minh Thượng

Xuất thân từ vùng U Minh, Diễm trải qua cuộc sống gắn liền với các giá trị từ thiên nhiên. Diễm đã có nhiều năm công tác trong lĩnh vực du lịch, Diễm đã đóng góp quan trọng trong xây dựng và phát triển các hoạt động du lịch tại U Minh Thượng hài hòa với thiên nhiên, mang lợi ích thiết thực cho cộng đồng.

Nguyễn Quốc Nam
Nhà sáng lập Rừng Nam Farm

Có nhiều năm kinh nghiệm làm việc cùng Hội liên hiệp thanh niên Việt Nam tại tỉnh Kiên Giang, nhưng với đam mê và khát vọng sống hòa mình cùng thiên nhiên khiến anh Nam bỏ phố về quê để trồng cây, làm nông theo mô hình thuận tự nhiên. Cùng với tư duy tốt và áp dụng thành thạo những phương pháp mới trong lĩnh vực nông nghiệp, anh Nam cùng gia đình đã và đang xây dựng Rừng Nam Farm, tạo ra nhiều sản phẩm bản địa, mang đậm dấu ấn đặc trưng của địa phương.

Lê Hoàng Long
Giám đốc Khu du lịch Tràm Chim

Sau khi VQG Tràm Chim được công nhận là khu Ramsar của thế giới. Ông được phân công phụ trách mảng du lịch, thực hiện mô hình xã hội hóa các dịch vụ du lịch có sự tham gia của cộng đồng… Cùng với các chính sách đầu tư, hỗ trợ của Nhà nước đã đưa Du lịch Tràm Chim phát triển, trở thành một trong những địa điểm du lịch trọng điểm của tỉnh Đồng Tháp.

Võ Quốc Lập
Nhà sáng lập mạng lưới Vườn Thuốc Nam

Lập cũng là chủ nhiệm nhiều dự án cộng đồng như dự án Tre Mỡ, dự án Vườn thuốc nam… Ngoài ra, Lập là Cố vấn kỹ thuật nông lâm kết hợp cho BeLiv farm Dạ Huoai – Lâm Đồng; Vườn Rừng Bản Thổ, Như Xuân – Thanh Hoá; Senca Hill Farm, Ngọc Lặc – Thanh Hoá; Rainbow Garden, Long Khánh – Đồng Nai. Cùng với sự đam mê và lòng nhiệt huyết được rèn luyện từ nhỏ, Lập luôn đặt cho mình sứ mệnh nuôi dưỡng và kết nối con người với tự nhiên thông qua các hoạt động trồng cây thuận tự nhiên, mô hình vườn rừng. Hỗ trợ, đào tạo, tư vấn nông dân trong phát triển mô hình vườn rừng.

Lý Văn Lợi
Cán bộ Bộ môn Quản lí Môi trường, Khoa MT & TNTN, Đại học Cần Thơ

Ông có nhiều năm làm việc về bảo tồn đa dạng sinh học, sử dụng hợp lý đất ngập nước, quản lý nước và thích ứng với biến đổi khí hậu ở ĐBSCL. Đặc biệt, Lợi đam mê nghiên cứu khai thác các giá trị dịch vụ hệ sinh thái nhằm hỗ trợ phát triển cộng đồng thích ứng với Biến đổi khí hậu, giảm đói nghèo và rút ngắn khoảng cách xã hội.

chương trình hội thảo

Thời gian

Tiêu đề

Diễn giả

Nội dung

08h – 08h10 Giới thiệu khai mạc hội thảo Nguyễn Văn Công Trưởng khoa Môi trường & TNTN, Đại học Cần Thơ phát biểu khai mạc hội thảo.
08h10 – 08h20 Giá trị thật sự của Vườn Quốc Gia U Minh Thượng? Dương Văn Ni Các giá trị về đa dạng sinh học, hệ sinh thái và đặc biệt là lớp than bùn quý giá của UMT.
08h20 – 08h30 Khai thác thương hiệu “Ramsar” phát triển bền vững khu bảo tồn Lý Văn Lợi Ý nghĩa của Ramsar trong bảo tồn và ý nghĩa Ramsar trong sản phẩm, qui trình đánh giá đảm bảo chất lượng của sản phẩm Ramsar.
08h30 – 08h50 Trải nghiệm sản phẩm đặc trưng từ VQG UMT Trương Bé Diễm Các sản phẩm du lịch trải nghiệm thú vị, mang đậm nét của vùng U Minh.
08h50 – 09h10 Sự sáng tạo mô hình sinh kế của cộng đồng vùng đệm VQG UMT Nguyễn Quốc Nam Danh sách các sản phẩm, các giá trị của sản phẩm mang lại cho con người. Các giá trị sản phẩm đóng góp cho VQG UMT. Các câu chuyện đằng sau sự phát triển, gắn bó với mảnh đất quê hương.
09h10 – 09h30 Giới thiệu mô hình “Vườn rừng” Võ Quốc Lập Vườn rừng là gì? Ý nghĩa của vườn rừng đối với VQG UMT nói riêng, khu bảo tồn và vùng đệm nói chung. Tiềm năng phát triển, ứng dụng mô hình trong phát triển bền vững.
09h30 – 09h50 Sản phẩm Ramsar – hướng đi cho mô hình Nông nghiệp thuận thiên Nguyễn Thị Kim Thoa Mô hình sản phẩm nông nghiệp thuận thiên, thân thiện với khu Ramsar và nâng cao được giá trị kinh tế của người dân vùng đệm. Có thể sử dụng “Nhãn Ramsar” như là minh chứng cho một sản phẩm an toàn, được sản xuất trên vùng đất tự nhiên.
09h50 – 10h10 Sinh kế bền vững với sản phẩm “Ramsar” Nguyễn Phong Vân Hiện trạng khai thác các sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ bẹ chuối, tiềm năng mở rộng thị trường và xu thế về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, nhu cầu về các sản phẩm có vai trò quan trọng trong bảo tồn, xóa đói giảm nghèo, rút ngắn khoảng cách.
10h10 – 10h30 Chế biến sản phẩm phục vụ hoạt động du lịch Nhan Minh Trí Trình bày một số mô hình chế biến các sản phẩm quy mô nhỏ (cấp hộ gia đình, hoặc cơ sở sản xuất nhỏ) đủ cung cấp cho nhu cầu du lịch tại địa phương dựa trên các sản phẩm thô hiện có tại địa phương.
10h30 – 10h50 Kinh nghiệm phát triển du lịch tại VQG Tràm Chim VQG Tràm Chim Khai thác các giá trị từ hệ sinh thái đất ngập nước một cách bền vững. Kinh nghiệm quản lí du lịch lồng ghép bảo tồn đa dạng sinh học thông qua cơ chế chi trả dịch vụ rừng. Câu chuyện về phát triển du lịch sinh thái gắn liền với sinh kế cộng đồng và thích ứng với biến đổi khí hậu.
10h50 – 11h10 Cơ hội kết nối chương trình “học tập trải nghiệm” Nguyễn Thanh Giao Các sản phẩm Ramsar và câu chuyện cộng đồng sẽ là những điểm thu hút cho các chương trình học tập trải nghiệm từ các trường học trong và ngoài nước.
11h10 – 11h20 Thảo luận: Định hướng hợp tác phát triển các sản phẩm Ramsar và sản phẩm đất ngập nước. Lý Văn Lợi Sử dụng sản phẩm bản địa: Kết nối với cộng đồng vùng đệm để tạo ra các sản phẩm đạt tiêu chuẩn cấp nhãn Ramsar.

Lồng ghép các sản phẩm vào trong các tour du lịch.

11h20 – 11h30 Quay số lựa chọn ngẫu nhiên 05 xuất trải nghiệm tour du lịch tại VQG UMT Huỳnh Lê Mỹ Hạnh + Ngô Thanh Hoài Trao phiếu xác nhận kèm thông tin du lịch tại Vườn Quốc Gia U Minh Thượng
11h30 – 11h40 Tổng kết hội thảo Nguyễn Văn Công Trưởng khoa Môi trường & TNTN, Đại học Cần Thơ phát biểu bế mạc hội thảo.

thông tin liên hệ

Nguyễn Trần Phú
Hỗ trợ kỹ thuật

trần ngọc huy
Hỗ trợ kỹ thuật