Đa dạng các loại cây trồng mới trên đất phù sa

     Đồng bằng sông Cửu Long được biết đến từ trước đến nay là vùng đất dồi dào, được bồi đắp bởi lượng phù sa mỗi năm. Thế mạnh nông nghiệp luôn được xem là điểm đặc trưng của vùng đất lành nơi đây, ngoài ra, nơi đây còn được biết đến là vựa lúa khổng lồ, vựa cây ăn trái lớn nhất của cả nước. Người dân cả nước không còn quá xa lại với những cánh đồng lúa xanh màu mạ, nhiều vẻ đẹp hoang sơ của rừng núi bạc ngàn, cảnh chiều quê yên bình, những đàn chim bay đến ‘mỏi cánh’… Các ngành nông nghiệp gắn liền với người dân nơi đây, đặc biệt là đôi với lúa. Không chỉ thế, vùng ĐBSCL còn có rất nhiều sản vật thiên nhiên đặc trưng, nhiều món ngon đặc sản và đặc biệt nhất là đậm chất tình người, mọc mạc, chân chất thật tha khiến cho vùng đất nơi đây khiến ai đến cũng xao xuyến là nhớ mãi không thể quên. Dẫu vậy, với việc xã hội, con người ngày càng phát triển, vùng đất nơi đây cũng dần chuyển mình để đi theo xu hướng của đất nước, cũng có nhiều chuyển biến mới mẻ hơn, khoác lên màu áo mới cho cả vùng đất phù sa này. Đường xá được xây dựng thông thoáng, thay thế những chiếc xuồng ba lá là những chiếc phà, tàu chở hàng, con trâu thay bằng máy cày, người dân vác cuốc đi đồng mỗi sáng cũng đã có phương tiện di chuyển tốt hơn…

     Hiện nay, với việc canh tác lúa không còn hiệu quả nửa bởi nhiều tác động, nhiều nông dân ở ĐBSCL đã chuyển đổi diện tích đất lúa của mình sang trồng các loại hoa màu, nuôi trồng thủy sản, chăn nuôi gia súc gia cầm, trồng nhiều cây ăn trái hơn… Cây ăn trái được xem là lựa chọn phù hợp và cũng là bước chuyển mình nổi bật khi hàng loạt các loại cây ăn trái có tiếng vang khắp cả nước. Có thể kể đến như Quýt Hồng Lai Vung, Xoài Cát Hòa Lộc, Vú Sữa Lò Rèn, Bưởi Da Xanh, Bưởi Năm Roi, Dâu Hạ Châu, Dừa Sáp… Không chỉ tạo ra tiếng vang, điểm đặc sắc cho khu vực, những giống cây ăn trái này cũng mang lại nguồn thu nhập cao hơn nhiều so với mô hình trồng lúa truyền thống hay trồng lúa cao sản hiện nay. Đặc biệt, nhiều người còn tận dụng việc có vườn cây ăn trái rộng lớn của mình kết hợp du lịch, tạo ra những dịch vụ du lịch sinh thái, du lịch miệt vườn mang đập chất “Người miền Tây”. 

     Với thị trường ngày nay đồi hỏi sự đa dạng của thị trường, người tiêu dùng có nhiều sự lựa chọn hơn cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ nhiều giống cây trồng mới được tạo ra nhằm phục vụ cho những tiêu chí trên. Nhiều giống cây mới từ các quốc gia phát triển mạnh về nông nghiệp cùng với kỹ thuật trồng hiện đại cũng được du nhập về khu vực ĐBSCL. Không chỉ thế, các giống cây ăn trái được trồng ở các khu vực khác trong nước cũng được mang về trồng thử trên đất phù sa. Những thử nghiệm mang tính đột phá này được đền đáp xứng đáng bởi nhiều thành công mang lại. Từ các mô hình trồng trong nhà kính hay áp dụng các công nghệ của Israel đắt đỏ, đến các mô hình canh tác thủy canh mang lại hiệu quả cao và tận dụng nhiều hình thức trồng. Mang lại hiệu quả kinh tế cao, ổn định và phù hợp với nhiều bạn trẻ đam mê nông nghiệp và muốn khởi nghiệp.

     Nông dân trong khu vực cũng đã mạnh mẽ thay đổi phương pháp canh tác, đầu từ và chuyển biến mạnh mẽ khi đem nhiều loại cây trồng về thực hiện cải tạo, canh tác lại diện tích đất trước kia không hiệu quả. Các diện tích đất trước đó canh tác lúa sẽ được cải tạo lại bởi người dân bằng việc đấp bờ, tạo mương trong vườn, xây dựng rào chắn đồng thời thả thêm cá xuống mương nuôi của mình. Các mô đất được tối giản để vừa đủ cho cây trồng phát triển, trồng cây cũng không sát nhau, kết hợp các biện pháp hữu cơ và công nghệ sinh học trong quá trình trồng. Nổi bật có thể kể đến là các loại cây như Sầu Riêng Ri6, Bơ, Nho, Lựu… Điển hình có thể kể đến một số mô hình trồng bơ tại tỉnh Đồng Tháp, mô hình trồng Bơ Sáp của anh Nguyễn Văn Dũng trên địa bàn huyện Lai Dung. Anh Dũng cho biết, Bơ khi trồng tại ĐBSCL cho chất lượng ngon hơn, dẻo thơm và ngọt hơn Bơ trồng tại Đắk Lắk, Lâm Đồng. Bơ khi còn nhỏ dễ bị cháy lá, rệp sáp và sâu đục thân. Bơ không chịu nhiều nước, thích ẩm, nước tưới vừa đủ, không chịu nhiều phân bón và thuốc BVTV. Điều này giúp giảm chi phí khi sản xuất và chất lượng nông sản được tốt hơn. Khoảng 2 năm là Bơ đã bất đầu cho trái. Với giá bán 50 nghìn/kg, mỗi mùa Bơ, 1 cây cho lợi nhuận 10 đến 15 triệu đồng. Gần đây hơn là mô hình trồng cây Bơ Thanh Sơn siêu trái do anh Nguyễn Thanh Sơn ở Bến Tre tự lai tạo, phù hợp khi trồng tại miền Tây. Giống cây Bơ này cần 18 tháng để cho trái, cây cho trái xum xuê, quả to, mỗi năm có 2 đợt trái. Nhiều địa phương đã mạnh dạng thay đổi và trồng thử loại Bơ này. Lợi nhuận mô hình này mang đến rất cao. Ngoài ra còn có các mô hình trồng Cherry đỏ, Lựu Ai Cập, Vú Sữa Hoàng Kim… Bước đầu cho thấy những tính hiệu tích cực cho khu vực vùng ĐBSCL.

     Với nhiều thành công mang lại khi dám mạnh dạng thay đổi cây trồng từ người dân địa phương, cuộc sống của người dân cũng ổn định hơn và nguồn thu nhập cũng được nâng lên. Thay vì sản xuất lúa không hiệu quả, việc chuyển đổi cây trồng sao cho phù hợp là điều cần thiết tại ĐBSCL. Tuy nhiên, bên cạnh sự thành công mang lại nhiều vấn đề tiêu cực cũng xuất hiện. Việc trồng tự phát không có kế hoạch, quy hoạch dễ dẫn đến tình trạng trước nay hay diễn ra là trồng rồi lại chặt. Quá nhiều bài học đến từ những thất bại khi mai lao theo thị trường mà không có định hướng rõ ràng. Nhiều mô hình trước đây khi trồng bùng phát mạnh dẫn đến xuất hiện nhiều sâu bệnh hại khó trị, giá cả kéo đi xuống nhanh do cung vượt quá cầu và việc người dân không có kinh nghiệm trong các mô hình mới mà canh tác với mô hình mới dễ dẫn đến tình trạng thua lỗ. Đây vẫn là những điểm đắn đo, khó giải quyết cho người dân vùng ĐBSCL.